Koffers klaar als Wilders wint

Door: Ed van Eunen

De ene Nederlander loopt weg met Geert Wilders en diens PVV, de andere heeft geen goed woord voor hem over. Hoe diep zit die afkeer?

We legden een representatieve groep van 511 Nederlanders van 18 jaar en ouder de volgende stelling voor: ‘Er zijn mensen die zeggen: “Als Geert Wilders aan de macht komt in Nederland, overweeg ik te emigreren.” Behoort u tot deze groep mensen?’

Bijna 12 procent zegt emigratie te overwegen als Wilders aan de macht komt.

Er zijn nauwelijks verschillen aan te wijzen per leeftijds-, geslachts- of inkomenscategorie. Wel als het gaat om stemgedrag. Van degenen die nu PvdA zouden stemmen zegt 27 procent te willen emigreren als Wilders aan de macht komt; bij de SP is het 21 procent, bij D66 19 procent en bij GroenLinks 18 procent. Daarentegen ligt het percentage potentiële emigranten bij CDA-stemmers onder de 8 procent, bij VVD-stemmers op 10 procent en bij de aanhang van de ChristenUnie onder de 6 procent. Als Wilders al aan de macht zou komen, kun je uit deze cijfers al bijna de toekomstige coalitie afleiden.

Interessanter is de vraag waarom men weg wil als Wilders de baas wordt. Enkele citaten: ‘Hij zet Nederland beschamend neer’, ‘Hij zal dit land kapot maken’, en: ‘Het is dan mijn land niet meer.’ Een enkeling verwacht rassenrellen als Wilders aantreedt en wil daarom weg. ‘Tegen discriminatie zijn’ is voor weer anderen een belangrijke reden om emigratie te overwegen.

Natuurlijk, het gaat nu nog om een theoretisch voornemen. Of men echt de emigratieplannen zal doorzetten als puntje bij paaltje komt, weten we niet. Maar Wilders’ tegenstanders zijn opvallend fel en bezorgd als het gaat om de opkomst van de PVV en haar voorman.

De groep die juist niet wil emigreren geeft daarvoor uiteenlopende redenen. Rond de 15 procent zegt het inhoudelijk met Wilders eens te zijn. Maar er zijn ook groepen, elk ongeveer tussen de 5 en 10 procent groot, die zeggen dat het toch nooit zover zal komen: Wilders zal geen coalitie met andere partijen kunnen vormen. Anderen denken dat als Wilders aan de macht komt, het wel snel met zijn regering gedaan zal zijn. Daarvoor hoef je het land niet verlaten: ‘Zo kunnen we iedere week wel ergens voor emigreren.’ Er is ook een groep die het allemaal wil afwachten, die denkt dat het zo’n vaart niet zal lopen of dat het, als het zover is, allemaal wel zal meevallen.

Daarnaast wil een behoorlijke groep mensen ‘zich niet laten verjagen door een man als Wilders’ of vinden zij ‘Nederland te leuk om in te wonen’. Anderen geven aan geen zin of geen geld te hebben om te emigreren, of daarvoor te oud te zijn. Een heel kleine minderheid wil niet emigreren omdat zij, als Wilders aan de macht komt, hem vanuit Nederland wil bestrijden.

Niet overwegen te emigreren betekent dus niet dat men Geert Wilders accepteert: positieve geluiden over hem komen van minder dan 20 procent van de respondenten. De rest verwacht niet dat Wilders aan de macht komt, of lang aan de macht zal blijven. Een aantal malen refereren respondenten daarbij ook aan de slechte ervaringen met de LPF. Wilders zal het, als hij de macht zou overnemen, heel bont moeten maken voor Nederlanders massaal hun koffers pakken.

Dit onderzoek werd in de laatste week van oktober 2009 in opdracht van Maarten! gehouden onder 511 leden van het internetpanel van PanelWizard, die samen een representatieve weergave van de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder vormen.

[grafieken]

‘Er zijn mensen die zeggen: “Als Geert Wilders aan de macht komt in Nederland, overweeg ik te emigreren.” Behoort u tot deze groep mensen?’

Allen:
Ja 11,9 %
Nee 88,1 %

Geslacht:
Ja Nee
Mannen 13,9 % 86,1 %
Vrouwen 9,7 % 90,3 %

Stemgedrag:
Ja Nee
CDA 7,5 % 92,5 %
PvdA 26,7 % 73,3 %
VVD 10,0 % 90,0 %
SP 21,4 % 78,6 %
GL 17,6 % 82,4 %
CU 5,6 % 94,4 %
D66 18,9 % 81,1 %
Geen 20,0 % 80,0 %