Hoe schilder je regen?
Cultuur
Door: Maarten van RossemMT nr. 2/2011
De meeste schilders zijn armoedzaaiers, in ieder geval aan het begin van hun loopbaan. Zo niet Gustave Caillebotte (1848-1894), die in 1874 een fortuin van zijn vader erfde. Dat stelde hem in staat zijn leven lang precies te doen waar hij zin in had. Hij kweekte orchideeën, verzamelde postzegels, ontwierp en bouwde zeiljachten, en hij schilderde.
Caillebotte was een getalenteerde en vooral een originele schilder. Origineel door zowel zijn onderwerpen als het daarvoor gekozen perspectief. Bovendien was hij in financieel opzicht een steun en toeverlaat voor vele impressionistische schilders, voor wie het grote succes nog moest komen.
Zo verwierf hij een omvangrijke collectie van de meest prominente impressionisten, die hij bij zijn dood naliet aan de Franse staat, die in zijn benepen schraapzucht de helft van die unieke collectie weigerde te aanvaarden, zodat deze uiteindelijk naar de Verenigde Staten verdween.
Ook zijn eigen opmerkelijke Rue de Paris, temps de pluie bevindt zich in de VS, in het Art Institute of Chicago om precies te zijn. Het stelt de Place de Dublin voor, in 1877. Dat was op dat moment een splinternieuw deel van Parijs, product van de immense doorbraken en nieuwbouw van baron Haussmann.
Wat opvalt is de enorme ruimte in het straatbeeld. Nu is die ruimte voor een groot deel opgeslokt door de auto, de gesel van de menselijke stad. Even opvallend is het extreme perspectief waarin het imponerende huizenblok is geschilderd. Het lijkt wel of Caillebotte een groothoeklens heeft gebruikt.
De vraag die onwillekeurig bij de beschouwer van dit schilderij opkomt is: hoe schilder je eigenlijk regen? Caillebotte heeft besloten de regen slechts te suggereren door de grijzige atmosfeer, de paraplu’s en het glimmende plaveisel. Laten we er dus van uitgaan dat er sprake was van een fijne motregen; die is inderdaad vrijwel onzichtbaar.
Toch doet die afwezigheid van zichtbare regen je denken aan schilderijen waar de regen juist brutaal domineert met krachtige strepen, zoals in een van de laatste schilderijen van Van Gogh, een gezicht op Auvers. Van Gogh had die simpele strepen weer van Hiroshiges Onverwachte bui op de grote brug bij Atake. Dat is pas regen!
U heeft geen toegang tot dit artikel, omdat u niet bent ingelogd. Log eerst in en probeer het dan opnieuw. Heeft u nog geen inlogcode? Ga dan naar
registreren. Let op! Artikelen uit het actuele nummer zijn ook voor ingelogde gebruikers nog niet te raadplegen. Wil je het complete, rijk geïllustreerde artikel lezen, dan kun je dit hier
nabestellen.