Pamperen werkt

26-07-2011Hoofdonderwerp is ditmaal de verzorgingsstaat, waarmee het merkwaardig is gesteld. Uit alle onderzoeken in landen waar die verzorgingsstaat een wezenlijk onderdeel vormt van het maatschappelijk bestel, blijkt telkens weer hoe populair die verzorgingsstaat bij de burgers is. Ten behoeve van het behoud ervan zijn zij graag bereid wat meer belasting te betalen. Bezuinigingen op de verzorgingsstaat kunnen nergens op enig enthousiasme rekenen, behalve dan onder neoliberale ideologen, die de verzorgingsstaat het liefst tot het absolute minimum zouden reduceren.

Het neoliberalisme leert immers dat alle interventie van de overheid in de sociaal-economische verhoudingen uit den boze is, omdat de zegenrijke werking van de markt daardoor wordt verstoord. Vijandigheid ten opzichte van de overheid is een essentieel leerstuk van het neoliberalisme, dat stelt dat landen met een ruime verzorgingsstaat een geringere economische dynamiek vertonen dan landen die slechts een zeer spaarzaam geoutilleerde verzorgingsstaat hebben.

Om die reden wordt al dertig jaar ten onrechte beweerd dat de Verenigde Staten het in economisch opzicht beter doen dan de West-Europese landen. Dat is echter niet het geval. De groei van West-Europa was over de laatste decennia weliswaar minder dan die in de VS, maar dat verschil kan geheel op het conto van de grotere Amerikaanse bevolkingsgroei worden geschreven.

Bart de Koning maakt duidelijk hoe belangrijk ook in West-Europa en Nederland het neoliberale managementdenken is geweest. Ook het huidige Nederlandse kabinet is verslaafd aan neoliberale retoriek over een kleine, slagvaardige overheid en noodzakelijke bezuinigingen op de sociale zekerheid. Daarvoor is tegen de achtergrond van het aanzienlijke economische succes van Nederland in de afgelopen decennia geen enkele reden.

Maarten van Rossem