Terrorisme is het wapen van de machtelozen


De reacties op de gruwelijke meervoudige moord op de redactieleden van het Franse satirische blad Charlie Hebdo waren tot op heden grotendeels vrij van paniekzaaierij over de ʻnoodzakelijke satanische strijd tegen de islam’, waarover we na 9/11 zoveel hoorden. In straatinterviews toonden velen zich verontwaardigd en geschokt zonder de redelijkheid uit het oog te verliezen.

Door Maarten van Rossem

Dat wil helemaal natuurlijk niet zeggen dat iedereen afzag van retorisch geweld. De eerste die over ʻoorlog’ begon was natuurlijk Geert Wilders. Die heeft immers alle belang bij paniek, gewelddadige retoriek en redeloosheid.

De aanslag in Parijs was een daad van terrorisme en terrorisme heeft nu juist niets met oorlog te maken. Oorlog betekent een onmiddellijke, totale bedreiging van de staatsveiligheid. Oorlog verandert alles, het dagelijks leven is niet meer wat het was, geen burger is zijn leven meer zeker. Daarvan is bij terrorisme geen sprake. Hoe gek dat nu ook moge klinken: terrorisme is het wapen van de machtelozen, van radicalen die bij gebrek aan aanhang en organisatie hun toevlucht nemen tot geweld op onverwachte momenten en onverwachte plekken, tegen onschuldige en ongewapende burgers. Zij het dat in dit geval de redactieburelen wel werden bewaakt, maar kennelijk niet erg effectief.

Het idee dat terrorisme gelijk staat aan oorlog en het beste bestreden kan worden met omvangrijk militair geweld heeft de Amerikanen er na 9/11 toe aangezet twee oorlogen te voeren. De interventie in Afghanistan heeft geen enkel positief effect gesorteerd, de oorlog in Irak heeft ronduit rampzalige gevolgen gehad. Irak is nu een failed state en het succes van IS kan direct worden herleid tot de Amerikaanse interventie. De strijd tegen terroristen dient gevoerd te worden door veiligheidsdiensten en regulier politiewerk.

Rond de aanslag in Parijs viel wel weer allerlei vreemde retoriek te beluisteren. Zo zou de aanslag de democratie en de vrije meningsuiting bedreigen. Mij lijkt eerder het tegendeel het geval. Voor velen onderstreept de aanslag juist het belang van de democratische rechtsstaat en de vrije meningsuiting. De democratie wordt door van alles bedreigd, maar niet door terroristische aanslagen. Dat wil zeggen, mits wij het hoofd koel houden en niet ter bestrijding van het terrorisme allerlei maatregelen nemen die in strijd zijn met de beginselen van de democratische rechtsstaat, zoals transparantie en de bescherming van de privacy van het individu.

De terroristen gaat het juist om het veroorzaken van paniek opdat de overheid zich gaat misdragen. Ook in dit opzicht vormen de VS een leerzaam voorbeeld. Ten behoeve van de bestrijding van Al Qaida besloot de Amerikaanse regering tot schandalige verhoormethoden die volledig in strijd zijn met de door de Amerikanen beleden beginselen. Ook in de Europese landen zijn na 9/11 tal van maatregelen genomen die op gespannen voet staan met de democratische rechtsstaat.

De Nederlandse Nationale Coordinator Terrorismebestrijding had het ook nu weer over gevaren voor de staatsveiligheid. Daar heeft hij het voortdurend over. Wat hij in dit verband bedoelt met staatsveiligheid, is mij een raadsel. De staatsveiligheid lijkt mij in gevaar als het normale functioneren van de Nederlandse samenleving niet langer mogelijk is of ernstig wordt bedreigd. Daar is geen sprake van, zelfs als zich in Nederland een terroristische aanslag zou voordoen.

In dit verband zou de Coordinator ook moeten ophouden met het aanhoudend signaleren van ʻCode Geel’, hetgeen zoveel betekent dat de kans op een aanslag in Nederland substantieel is. Als men niets weet over waar, hoe en wat, laat de overheid dan gewoon zijn mond houden. Dergelijke vaagheden zijn immers betekenisloos, niet meer dan nutteloze bangmakerij. Er is maar een passende reactie op een terroristische aanslag: gewoon doorgaan met wat we deden.
 


 
 

Welkom bij Maarten!

Maarten van Rossem is 's lands bekendste historicus en Amerikadeskundige. Hij is een veelgevraagd commentator op radio en tv en heeft een eigen blad: Maarten!. Verwacht diepgravende interviews, scherpe analyses en verrassende opinies.

Maak nu gratis kennis met onze journalistiek. In dit dossier hebben wij de mooiste verhalen uit ruim tien jaar Maarten! gebundeld. Lees bijvoorbeeld waarom Baudet gelijk heeft als hij zegt Fortuyns erfgenaam te zijn, wat Maarten van het Nederlandse onderwijs vindt en hoe Amerika het IS-monster gecreëerd heeft.

Wilt u de beste verhalen uit Maarten! in uw mailbox ontvangen? Meld u dan aan voor onze gratis nieuwsbrief.