‘Nederland is na jarenlange verrechtsing toe aan een sociale en groene koers’
Gepubliceerd op:
GroenLinks en PvdA gaan verder onder een nieuwe naam: Progressief Nederland (PRO). De inzet: een sterker en eensgezinder links blok dat weer aan de bestuurstafel plaatsneemt. Maarten van Rossem sprak met fractievoorzitter Jesse Klaver over de noodzaak van de fusie en de koers voor de toekomst.
Uit Maarten! 2025-3. Bestel losse nummers hier of word abonnee
‘Sinds 2002 hebben we geen linkse premier gehad,’ zegt Klaver. Volgens hem is dat geen toeval. Links stond te vaak verdeeld aan de zijlijn, liet zich tegen elkaar uitspelen en schoof slechts aan in overwegend rechtse kabinetten. ‘Als je dat allemaal op je laat inwerken, is er geen enkele reden om onze partijen onafhankelijk van elkaar te laten bestaan,’ zegt hij.
Volgens Klaver werd het hoog tijd voor één stevige linkse partij. Aanvankelijk probeerde hij die op te bouwen met GroenLinks, maar daar was hij te veel bezig met het verslaan van de concurrent: de Partij van de Arbeid. ‘Andersom waren zij ook een belangrijk deel van hun tijd kwijt aan de strijd tegen ons,’ benadrukt hij in het gesprek met Maarten. ‘Maar onze verkiezingsprogramma’s komen voor 95 procent overeen. Waarom zijn we elkaar dan in vredesnaam op 5 procent de maat aan het nemen?’
Kritiek uit eigen kring
Toch ziet niet iedereen de fusie als de juiste weg. Een groep PvdA-prominenten vreest dat sociaal-democratische idealen ondersneeuwen en heeft zich verenigd in de tegenbeweging Rood Vooruit. Klaver betreurt dat, maar sluit niet uit dat zij elkaar weer vinden. ‘Ik snap ook wel dat mensen die zo lang in een partij zitten moeite hebben met verandering.’
Dat tegenstanders vaak wijzen op te grote culturele verschillen tussen GroenLinks en de PvdA, vindt Klaver overdreven. ‘Het is de ziekte van deze tijd: culturele smaken worden verheven tot culturele verschillen als belangrijk deel van je identiteit.’ Volgens hem gaat het om karikaturen die ieder onderling gesprek blokkeren. ‘Ik wil mensen met al die verschillende smaken, of ze nou van avocado’s of frikandellen houden, bij elkaar brengen binnen een brede volkspartij. Want met smaakverschillen kun je nog steeds hetzelfde ideaal hebben voor de richting die de samenleving op moet.’
Klaver legt uit dat de fusie niet betekent dat linkse ideeën vervagen. ‘Ik geloof in een democratie waarin partijen zitten met eigen opvattingen die na de verkiezingen met elkaar proberen samen te werken. Niet omdat we het met elkaar eens zijn, maar omdat we snappen dat het zo werkt in een democratie.’
Moeten ook SP en Partij voor de Dieren zich aansluiten bij het nieuwe linkse blok, vraagt Maarten zich af. Klaver legt die ambitie niet direct op tafel, maar sluit de optie evenmin uit. Eerst zal PRO zich moeten bewijzen als stabiele, samenhangende partij.
Het hele interview verscheen in Maarten!, editie 3 van 2025. Meer lezen uit dit nummer? Bestel de editie via onze MagazineShop.
