Van historische ranglijstjes ben ik niet zo’n liefhebber. Al helemaal niet sinds de KRO in 2004 Pim Fortuyn tot Grootste Nederlander uitriep. Om te beginnen: hoe bereken je in hemelsnaam ‘grootsheid’? Twee theelepels welbespraaktheid en een snufje buigzaamheid? Erger nog, achteraf bleek de telling technisch een flop. Welbeschouwd had niet Pim, maar Willem van Oranje gewonnen! Maar de KRO besloot de uitslag van de live-uitzending te laten staan. Of de nazaten van Willem alsnog een rechtszaak aanspannen, is in nevelen gehuld.

Uit Maarten! 2026-1. Bestel losse nummers hier of word abonnee

Maar goed, gelukkig bestaan er ook respectabele historische ranglijsten. Onlangs publiceerde de Amerikaanse Council on Foreign Relations (CFR) een lijst met de 25 beste en 25 slechtste buitenlandpolitieke beslissingen door Amerikaanse regeringen. Honderden gezaghebbende historici velden hun oordeel.

John F. Kennedy’s afwikkeling van de Cubacrisis (1962) scoort hoog. De Vietnamoorlog bungelt onderaan, geen echte verrassing. Wat opvalt, is dat enkele cruciale keerpunten ontbreken. Neem bijvoorbeeld de manier waarop George H.W. Bush aan het einde van de Koude Oorlog de hereniging van de beide Duitslanden en het uiteenspatten van de Sovjet-Unie hielp fiksen.

Ontbreken dergelijke monumentale momenten wellicht omdat ze ons achteraf historisch onvermijdelijk toeschijnen? Voor de beslissers zelf was dat natuurlijk niet zo. Wat ook opvalt, is dat vijf van de tien beste beslissingen in de CFR-ranglijst uit de jaren veertig van de vorige eeuw stammen: het draaipunt waarop de Verenigde Staten de rol van supermacht op zich namen. Het Marshallplan prijkt bovenaan, gevolgd door de Verenigde Naties, de Lend-Lease Act (plaats 5), de NAVO (6) en ten slotte het financiële Bretton Woods-systeem op 7. Blijkbaar weegt de erfenis die de Greatest Generation rond de Tweede Wereldoorlog naliet zwaar voor hedendaagse historici. Het is juist deze wereldorde die de regering-Trump aan het slopen is.

Van de 25 beste beslissingen stamt er zelfs niet eentje uit de 21ste eeuw. Vier van de slechtste besluiten daarentegen zijn van na 2000. De invasie van Irak in 2003 staat bovenaan, met Trumps vertrek uit het klimaatakkoord van Parijs (in 2017 en opnieuw in 2025) op de zevende plek, de martelmethoden toegepast op (vermeende) terroristen in de War on Terror op plek 17 en de aanval op Afghanistan (2001) op 18.

Verschillende commentatoren zagen hierin een teken dat de VS langzaamaan hun buitenlandpolitieke intuïtie kwijtraken. Daar zit wat in. Ruim drie decennia geleden stonden de VS als enig overgebleven unipolaire macht gereed om de wereld naar eigen evenbeeld te herscheppen. Deze belofte is nooit vervuld. Sterker nog, een reeks ongelukkige buitenlandpolitieke beslissingen gooide olie op het vuur van de interne verdeeldheid.

Trump wil de ranglijst van landjepikkers vast wel aanvoeren

Stel, je vraagt Donald Trump om zijn mening. Hij zou de top 25 ongetwijfeld met geheel eigen besluiten vullen. Met bovenaan de Abraham Akkoorden natuurlijk (de normalisering van de relaties tussen Israël en een aantal Arabische staten) uit 2020. Of de opgeworpen tarief barrières. Of die ‘grote prachtige muur’ die hij langs de zuidgrens heeft laten bouwen. Of zijn lovefest met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un – ‘Hij schreef prachtige brieven en we raakten verliefd.’ Of het opzeggen van handelsverdragen als het Trans-Pacific Partnership (TPP) in 2017. Voor zover valt te achterhalen, heeft Trump (nog) niet op de CFR-ranglijst gereageerd. We kunnen ongeveer indenken wat zijn reactie zal zijn: die lijst is gefabriceerd door ‘verschrikkelijke linkse mafkezen met low energy’.

Marshallhulp? Volgens Trump ongetwijfeld de erfzonde van alle slechte deals: miljarden dollars hulp aan West-Europa in ruil voor BMW’s en Mercedessen! De Verenigde Naties? Hoogstens een interessant stukje vastgoed in Manhattan. Oprichting van de NAVO? Stelletje klaplopers! Klimaatakkoord van Parijs? Eindelijk hoeft Amerika zich niet meer te verontschuldigen voor zijn fossiele economie: ‘Drill baby, drill!’ De invasie van Irak 2003? TERRIBLE DECISION, maar de VS hadden op z’n minst de olie moeten inpikken als oorlogsbuit.

Staan er in de ranglijst met beste besluiten ook gebeurtenissen die Trump zouden bevallen? Nou, ook hij zou de Louisiana Purchase vast inschatten als een prima deal. In 1803 verdubbelde de VS zowat zijn grondgebied door ruim twee miljoen vierkante kilometer grond ten westen van de Mississippi te kopen van Frankrijk, voor – in hedendaagse munt – ongeveer 350 miljoen dollar. Perfect deal! Inmiddels hangt in het Oval Office een portret van de Democratische (!) president James Knox Polk. Onder deze president veroverde de VS in 1846-1848 zowat het hele gebied tussen Californië en de Golf van Mexico – herstel, Golf van Amerika. Dat is een massa bouwkavels. Die ranglijst van landjepikkers zou Trump ook wel willen aanvoeren. Denk aan Canada en Groenland. Mocht hij onverhoopt slagen, dan hangt er binnenkort een nieuw met goud omlijst portret in het Oval Office – van hemzelf.