Een meerderheid van de Tweede Kamer ziet in het publieke bestel geen plek meer voor Ongehoord Nederland (ON!). De omroep zou herhaaldelijk de journalistieke code van de Nederlandse Publieke Omroep hebben geschonden. Doet Den Haag er verstandig aan de vergunning in te trekken? Daar heeft Maarten zo zijn twijfels over.

Bestel losse nummers van Maarten! of word abonnee

Maarten: ‘Ik weet niet of u tussen de journaals door weleens onaangenaam bent verrast door een uitzending van ON!. Ik kan u verzekeren dat een weldenkend mens daar na enkele minuten al mismoedig van wordt. Als kijker krijg je een onafgebroken stroom van complottheorieën, verdachtmakingen en andere zorgwekkende kletspraat voorgeschoteld. De wetenschap wordt daarbij steevast weggezet als onderdeel van een boosaardige elite die samen met de overheid onder één hoedje speelt om het gewone volk te bedonderen. Alleen wat de eigen overtuiging bevestigt, geldt als bewijs. Alles wat haar tegenspreekt, wordt weggezet als fake news van de sluwe, linkse mainstream media.’

Schijnjournalistiek

‘ON! presenteert zich graag als een onafhankelijke omroep, maar de vaste gasten zijn Forum-politici en andere sympathisanten van radicaal-rechtse signatuur. Zij spelen maar al te graag in op de curieuze angsten van bezorgde burgers over omvolking, cultuurverlies en internationale samenwerking.

ON! speelt graag in op curieuze angsten van bezorgde burgers

Dat inmiddels een meerderheid van de Tweede Kamer de omroeperkenning van ON! wil intrekken, is veelzeggend. Het verwijt is niet de politieke kleur van de omroep – in een democratie moet zelfs ruimte zijn voor de grootste politieke kolder. Maar van een publieke omroep die met belastinggeld wordt gefinancierd, mag wel worden verwacht dat zij zich houdt aan elementaire journalistieke normen, zoals feitelijke onderbouwing, hoor en wederhoor en onafhankelijke berichtgeving. En juist daarin schiet ON! structureel tekort.

De NPO-ombudsman uit al sinds 2022 stevige kritiek op de journalistieke werkwijze van de omroep. In elf verschillende onderzoeken komt steeds hetzelfde beeld naar voren: meningen worden als waarheden gepresenteerd, kritische vragen blijven uit en aantoonbare onjuistheden worden niet gecorrigeerd.

Het televisieprogramma Pointer analyseerde alle ON!-uitzendingen uit het eerste jaar en zag dat de omroep stelselmatig misinformatie en complottheorieën verspreidt. Het Commissariaat voor de Media stelde bovendien belangenverstrengeling binnen de omroep vast. De evaluatiecommissie van de NPO kon weinig anders dan vaststellen dat ON! de betrouwbaarheid van de publieke omroep als geheel ernstig onder druk zet.’

Averechts

‘Na al die vernietigende rapporten is het niet vreemd dat de politieke druk op minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert toeneemt. Na het zomerreces debatteert de Tweede Kamer over de toekomst van ON!. De roep om bestuurlijk ingrijpen is begrijpelijk, maar het lijkt mij onverstandig. Zodra de politiek zich met de inhoud van programma’s gaat bemoeien, begeeft zij zich op een hellend vlak. Dat ligt altijd gevoelig, want dat raakt direct aan de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid.

De roep om bestuurlijk ingrijpen is begrijpelijk, maar onverstandig

In 2023 stond Günay Uslu voor hetzelfde dilemma. De toenmalige staatssecretaris van Cultuur en Media kreeg het verzoek ON! uit het publieke bestel te verwijderen. Zij wees dat af, omdat intrekking van een omroeperkenning een buitengewoon zwaar middel is waarvoor de juridische grondslag ontbrak, en waarmee de overheid uiterst terughoudend moet omgaan. Dat was een verstandig besluit.

Een verbod zal onmiddellijk worden uitgelegd als politieke censuur door de gevestigde orde die het volk het zwijgen wil opleggen. Je geeft die lui daarmee precies het slachtofferschap waarnaar zij al jaren op zoek zijn en waarop zij hun hele bestaan baseren. Dat zal het wantrouwen tegenover de overheid en de publieke omroep alleen maar vergroten en mogelijk zelfs verdere radicalisering in de hand werken. Bovendien weten we dat die ideeën niet verdwijnen door de hele zooi op te heffen. Ze verplaatsen zich dan naar obscure sociale mediakanalen en WhatsAppgroepen, waar iedere vorm van journalistieke tegenspraak ontbreekt.’

Marginaal clubje

‘In feite is ON! de Nederlandse variant van Fox News. Ook Fox News is geen gewone nieuwszender. Het is een kanaal voor politiek entertainment en propaganda – met serieuze, onafhankelijke nieuwsvoorziening heeft het weinig te maken.

De populariteit van Fox News en ON! wordt schromelijk overschat

Opbeurend is dat de populariteit van Fox News en ON! schromelijk wordt overschat. In werkelijkheid kijkt slechts een fractie van de bevolking ernaar. Ook het ledenaantal van ON! loopt inmiddels terug. In het eerste kwartaal van 2026 verloor de omroep ongeveer vierduizend leden en bleef zij steken op ruim 34.000. Daarmee zit ON! ruim onder de grens van 50.000 leden die volgens de Mediawet nodig is voor een volwaardige erkenning. Bovendien verkeert de omroep diep in de rode cijfers.

Kortom, we hebben het hier over een marginaal clubje halvegaren. Bij het overgrote deel van de Nederlandse bevolking hebben zij zichzelf allang volkomen belachelijk gemaakt. Een overheidsingreep lijkt mij dan ook contraproductief. ON! is er de afgelopen jaren uitstekend in geslaagd haar eigen geloofwaardigheid eigenhandig te ondergraven.’

Volg Van Rossems kritische gedachtegang ook via zijn eigen tijdschrift. Maak nu kennis met Maarten! en bestel een losse editie of word abonnee en profiteer van korting.